Ostrzeżenie
  • JUser::_load: Nie można załadować danych użytkownika o ID: 577
Menu
reklama
reklama
reklama

Akcja Wisła - 70 rocznica. Obchody w Jaworznie

akcjawisla17 77Obóz przejściowy pracy dla podejrzanych o antypaństwowość Ukraińców tworzony na gruncie wcześniejszego niemieckiego obozu koncentracyjnego.

Niemiecki obóz został wykorzystany do osadzania jeńców wojennych ale praktycznie osadzano nim osoby niewygodne dla władz komunistycznych - mężczyzn, ale i kobiety i dzieci.

Byli tu osadzeni Niemcy Ślązacy, Polacy i folksdojcze. bez wyroków sądowych bez sankcji prokuratorskich.

Tu straciło życie siedem tysięcy ludzi. To stawia go na pierwszym, niechlubnym miejscu wśród wszystkich komunistycznych obozów w Polsce.



akcjawisla17 50Pamiętamy o tym, że był to obóz dla Ukraińców. Pierwsi z nich znaleźli się tu na początku maja 1947 roku, co znaczy, że w tydzień po rozpoczęciu Akcji Wisła. Do roku 1949 było tu uwięzionych 3821 Ukraińców w tym 819 kobiet, spośród których około 80 było w ciąży i kilkanaścioro dzieci a także starcy i kaleki, 22 księży katolickich i 5 prawosławnych.

Byli chłopi inteligenci, żołnierze Wojska Polskiego i uczestnicy wojny obronnej 1939 roku. Nie zabrakło Łemków, byłych żołnierzy Armii Czerwonej.

Więźniowie byli poddawani okrutnym sadystycznym torturom, Głodowe i niehigieniczne, skandaliczne warunki sprzyjały rozwojowi chorób. Ciała chowano w lesie w zbiorowych mogiłach, wrzucając je po prostu do dołów.

akcjawisla17 52Ostatni więźniowie wyszli z obozu 30 grudnia 1949 roku.
W czasie osadzenia prowadzono brutalne śledztwa. Wiele osób nie wytrzymało i przyznawało się do win, ale większość zamordowano bez wyroku, bez osądzenia.

Ale nawet ci, którzy przeżyli musieli milczeć o tym co zobaczyli, co przeżyli. Nie mogli znaleźć pracy, żyli w Polsce z piętnem, wroga narodu, nie mieli możliwości domagania się jakichkolwiek praw.

Dopiero po upadku komunizmu społeczność Ukraińska mogła mówić o tej zbrodni. Dziś wszyscy możemy mówić i upamiętnić to miejsce pomnikiem i szacunkiem dla tego miejsca.

akcjawisla17 25Jaworzno, jak mówił biskup ordynariusz eparchii wrocławsko-gdańskiej Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego, jest miastem, które szczególnie troszczy się o pamięć ofiar, o współprace z Ukraińskimi obywatelami, których bliscy, rodacy zostali tutaj zamordowani.

Wyraził zdanie, ze taka wspaniała współpraca i zaangażowanie władz to nie jest nawet w dzisiejszych czasach norma. Często w innych miastach odczuwa się niechęć i wrogość.

W Jaworznie pomnik jest bezpieczny, traktowany z należytym szacunkiem, a pomoc w organizacji corocznych uroczystości jest nieoceniona.

Prezydent Jaworzna Pan Paweł Silbert wyraził w swoim przemówieniu nadzieję ze współpraca dalej będzie polegać na wzajemnym szacunku a troska o zabliźnienie ran będzie z obu stron wielka.
Jaworzno w dalszym ciągu będzie z zaangażowaniem współpracować i jako mieszkańcy tego miasta mamy nadzieję spotykać się tu jeszcze nie raz.

 

akcjawisla17 69Na terenach leśnych, na południowy zachód od kopalni węgla "Jan Kanty", pomiędzy Osiedlem Stałym a Podłężem istnieje miejsce pochówku więźniów Centralnego Obozu Pracy (COP) w Jaworznie, podległego w latach 1945-1956 Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego. Na pomniku tym widnieje napis: "Zdało się oczom głupich, że pomarli, a oni trwają w pokoju". Zaś na trzech tablicach wypisano w trzech językach - polskim, ukraińskim i niemieckim, jednakowej treści napis: "Pamięci Polaków, Ukraińców, Niemców, tych wszystkich, którzy cierpieli tu niewinnie jako ofiary terroru komunistycznego, więzionych, zamordowanych, zmarłych w latach 1945-1956 w Centralnym Obozie Pracy w Jaworznie w hołdzie potomni”.

Odsłonięcie pomnika z udziałem prezydentów Rzeczypospolitej Polskiej - Aleksandra Kwaśniewskiego i Ukrainy - Leonida Kuczmy miało miejsce 23 maja 1998 roku.

Wyzwolenie Jaworzna, a w nim niemieckiego obozu koncentracyjnego "Neu-Dachs" nie zakończyło tragicznej historii tego miejsca. Po przeniesieniu działań frontowych na zachód, do tego obozu zwanego później Centralnym Obozem Pracy zaczęły napływać pierwsze transporty jeńców niemieckich oraz żołnierzy organizacji podziemnych AK i Batalionów Chłopskich.

Istnienie obozu zapewniały ustawy prawne ustanowione dekretem Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (PKWN) 13 listopada 1944 roku. Więźniowie osadzeni w obozie na czas nieograniczony byli poddani przymusowej pracy w miejscowych kopalniach.

jaworzno pomnik lemkow akcja wisla 10Drugi etap funkcjonowania obozu w czasie powojennym rozpoczął się 5 maja 1947 roku. Nowym dostarczycielem siły roboczej stali się Ukraińcy z terenów wschodniej Polski posądzani o współudział z nacjonalistyczną ukraińską organizacją terrorystyczną pod nazwą Ukraińska Powstańcza Armia (UPA). Swoją terrorystyczną działalnością wobec ludności polskiej na terenach Beskidu Niskiego i Bieszczad sprawili, że wiosną 1947 roku Wojsko Polskie przeprowadziło akcję "Wisła", w celu zlikwidowania UPA poprzez wysiedlenie ludności ukraińskiej. Opornych osadzono m.in. w COP w Jaworznie.

Trzecim i ostatnim etapem funkcjonowania obozu było więzienie progresywne, do którego kierowano od 1950 roku „niepoprawną młodzież polską”. Bardzo trudne warunki obozowe: głód, ciężka praca, brak leków, nieludzkie traktowanie więźniów, powodowały bardzo częste zgony. Według księgi zmarłych Centralnego Zarządu Zakładów Karnych, w COP w Jaworznie w latach 1945-1949 zmarło około 10 tysięcy osób. Świadczy to dobitnie o eksterminacyjnym traktowaniu więźniów.

Zwłoki ofiar początkowo chowano na cmentarzu w Jaworznie, później w pobliskich lasach. Las doskonale ukrywał masowe pochówki. Kontrowersyjna decyzja umożliwiała zaoszczędzenie miejsc na przepełniających się miejskich cmentarzach.

W osobnym materiale na temat artystycznej części obchodów w MDK w Jaworznie - już wkrótce


UWAGA Wszystkie fotografie chronione są prawem autorskim. Dozwolone kopiowanie wyłącznie do prywatnego użytku. Publikacja w innych mediach, również społecznościowych, wymaga zgody autora i uzgodnienia warunków wykorzystania. W innym wypadku to kradzież, co może być przedmiotem roszczeń prawnych. Zachęcamy do udostępniania i zamieszczania linka do artykułu LINKUJ - NIE KOPIUJ! .

 

 

 

Dodaj komentarz

Teksty i fotografie opublikowane w portalu stanowią własność intelektualną ich autorów. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Napisz komentarz.
Treść komentarza powinna być związana z tematem artykułu. Nie będą publikowane: Komentarze naruszające netykietę, oraz promujące komercyjne strony, produkty itp. Komentarze obraźliwe, bądź nie wnoszące nic do dyskusji. Komentarze propagujące nienawiść, rasizm, nietolerancję wobec poglądów, przekonań i wyznań. Redakcja nie odpowiada za treść komentarzy umieszczanych przez użytkowników i gości serwisu. Odpowiedzialność za treść postów ponosi wyłącznie ich autor. Komentarze nie są materiałem prasowym w rozumieniu prawa prasowego.


Kod antyspamowy
Odśwież

Powrót na górę

Instytucje miejskie

Kultura

Polskie portale

INSTYTUCJE

Miasta różne

Follow Us